Uit SpiritueelChristen
Hebben dromen een betekenis, en wat is de uitleg van dromen? Waarom lijken dromen toch zo symbolisch? Hoe kom je er achter wat een droom betekent, en wat de droom ons vertelt? In dit stuk wil ik duidelijk maken hoe de dromen opgebouwd zijn en hoe we achter de betekenis ervan kunnen komen.
Inhoud |
Een blik op onszelf, en meer
Elke nacht dromen we, maar meestal herinneren we de droom de volgende ochtend niet meer. Als we hem wel herinneren kunnen we daarmee op een andere manier naar ons zelf kijken. We krijgen als het ware een kijkje in ons innerlijk. Dit klinkt misschien gek, maar dromen laten zien wat ons innerlijk bezig houdt. Het achterhalen van de betekenis van een droom leert ons iets over onszelf. Het onderwerp van onze droom heeft altijd te maken met iets dat ons raakt of geraakt heeft. En soms gaat het nog verder. Dan wordt ons via onze droom iets verteld en bewust gemaakt over wat ons bezig houdt.
De ratio en de emotionele beleving
Via dromen krijgen de emotionele belevingen van de dag een plaatsje en kunnen we ze verwerken. Omdat ons innerlijk vooral uit gevoel bestaat, is het ook duidelijk dat vooral ons gevoel en onze emoties de dromen bepalen. Zaken waar we bang voor zijn, dingen die ons enthousiast of blij maken, bepalen de dromen. Sterkere emoties leveren heftigere dromen. Als we in onze dromen de beslommeringen van de dag de revue laten passeren, dan zullen vooral die dingen voorbij komen die ons geraakt hebben. Daardoor komt het nogal eens voor dat beelden van de werkelijke beleving vermengd is met beelden die het gevoel weergeven. En dan zijn het wel eens hele rare dromen.
Dromen komen voort uit ons gevoel en hebben altijd een emotionele lading. Het grootste deel van wat in ons omgaat is, zoals al genoemd, gebaseerd op ons gevoel. Maar een klein gedeelte wordt gevuld met onze rationele kant. We handelen vanuit ons gevoel en onze emoties, en sturen een beetje bij met onze ratio. Dit is te vergelijken met een orkest. De dirigent (de ratio) is in zijn eentje en geeft alle muzikanten (het gevoel) een leidraad door o.a. het ritme aan te geven. Zonder de muzikanten is er geen geluid, maar zonder de dirigent is er een kakofonie. Het grootste deel van het orkest bestaat echter toch uit de muzikanten. En zij spreken een andere taal, n.l. de klanken die ze spelen, dan de dirigent, want die zwaait met zijn handen en een stokje en geeft het ritme aan. Maar samen maken zij de muziek.
Als we wakker zijn, en meer vanuit het rationele naar de wereld om ons heen kijken, begrijpen we de taal van de dirigent beter. Herinneren we een droom dan moeten we echter de taal van het gevoel leren begrijpen. Deze gevoelstaal komt in dromen voornamelijk tot uiting. De dromen zijn gevormd vanuit het gevoel en hierdoor bevat de dromentaal veel zaken die we als symbolisch herkennen. Omdat elk orkest de muziek anders speelt, is de muziek van elk mens ook anders. De dromentaal van elk mens is anders, maar toch vaak vergelijkbaar. Het is vergelijkbaar omdat we ook vaak symboliek in onze dagelijkse communicatie gebruiken. Denk maar eens aan gezegdes. Je kunt hier spreken van een eigen dromentaal dialect.
Doordat de droom beleefd wordt in ons eigen dromendialect is het niet altijd goed om te kijken naar de verklaring van dromen via boeken. De symbolen die daarin beschreven worden, kunnen zeer universeel, maar echter voor jou niet van toepassing zijn. Deze boeken kunnen een beetje hulp bieden, maar ze zijn absoluut geen vertalende woordenboeken.
Dromen ontvangen
Ook als de geestelijke wereld van God op onze dromen inspeelt, wordt gesproken in het eigen dialect, want die begrijpen we het beste. Of we zelf door onze dromen bewuster worden van onszelf, of dat God door zijn engelen ons deze bewustzijnsimpuls geeft, is eigenlijk niet belangrijk. De dromen bieden ons een blik die ons kan helpen, of we dit nu zelf doen of niet maakt dan dus eigenlijk niet veel uit. Of een droom een verwerkingsdroom, een droom met heldere informatie, of een droom met een boodschap is, is niet te onderscheiden aan de hand van de droombeelden zelf. De dromentaal zal voor al deze dromen gelijk zijn of lijken. Pas als we de betekenis leren herkennen, kunnen we zien wat de achterliggende inhoud van de droom is, en wat het voor ons kan betekenen. Soms kunnen we dromen ontvangen die duidelijk wel gestuurd worden. In die gevallen is dat dan ook helemaal duidelijk.
Het contact dat de geestelijke wereld via de droom met ons kan leggen, is voor iedereen mogelijk. Elk mens heeft het talent om deze helderdromende dromen te kunnen ontvangen. Je er voor openstellen en dus aannemen dat dit mogelijk is, is dan alleen nog nodig. Tijdens ons waken zijn de meeste mensen zich niet bewust van de informatie die via ons geestelijk kanaal tot ons kan komen. We filteren het bijna altijd weg en negeren de informatie door onze meer rationele manier van doen en denken. Overdag heeft de dirigent duidelijk de leiding. Als we slapen laten we echter de verdediging zakken en is het voor iedereen mogelijk om deze heldere informatie te kunnen ontvangen. We zijn in die zin soms een radio die een signaal ontvangt en geen invloed heeft op de informatie. Zulke dromen kunnen ons bewust maken van de belangrijke zaken van het leven.
Misschien heb je hier nooit over nagedacht. Het kennen van een droom is niet alleen een middel om van onszelf bewuster te worden, maar biedt Gods engelen ook een weg om ons te begeleiden en te helpen. Door dit als mogelijkheid te zien, stellen we ons er voor open.
Associaties en dromentaal
De manier waarop we denken en onze herinnering verwerken, gaat via associaties. We denken bijvoorbeeld bij het woord ‘strand’ aan een vakantie in Spanje, om vervolgens in gedachte de vakantie weer te beleven. Deze gedachtesprongen worden associaties genoemd. Deze associaties zijn voor iedereen persoonlijk. De ene denkt bij het woord ‘thuis’ aan een totaal ander situatie als iemand anders. Blijdschap maar ook verdriet kunnen er in gedachte mee verbonden zijn. Een camping kan het gevoel van vrijheid weerspiegelen, terwijl iemand anders het als een plek van armoede ziet. Uit dit soort associaties bestaat de taal van de dromen. Omdat het onze eigen vertalingen van het gevoel naar o.a. beelden zijn, laten de dromen zien wat ons persoonlijk bezig houdt.
Stel ik word wakker en herinner me een droom dat ik in mijn eentje op een camping sta. De betekenis van deze droom is dan zeer sterk afhankelijk van hoe ik me in de droom voelde, en welk gevoel ik bij de beelden heb. Vind ik een camping een echte vakantieplek dan kan het bijvoorbeeld duidelijk maken dat ik eens persoonlijk tot rust moet komen. Zie ik een camping als een tijdelijke verblijfplaats, net zoals een hotel, dan kan het mij bewustmaken dat ik het gevoel heb dat ik hier op aarde (ook een tijdelijke verblijfplaats) in mijn eentje sta. Vind ik een camping een afgrijselijk armoedig verblijf, dan word ik geconfronteerd met een eenzame situatie die ik waarschijnlijk niet wil.
Wie en hoe ik ben, bepaalt hoe mijn dromen er uitzien. En wees gerust, je praat altijd in je droom je eigen dialect. En zelfs de engelen praten jouw dialect perfect. Het enige wat nog nodig is om jezelf te kunnen begrijpen, is enig inzicht in hoe je zelf dit gevoelsdialect praat. Omdat de dromentaal nogal associatief is, zitten er veel elementen in die we herkennen als symbolen, want symbolen zijn ook associaties. Het symbool van een hart heeft bijvoorbeeld een associatie met de liefde. Het vertalen van deze droomsymbolen en associaties naar het Nederlands heeft enige oefening nodig om te beseffen wat de betekenis zou kunnen zijn.
Dromen noteren en bewust worden
Om te weten wat een droom zou kunnen betekenen moeten we hem eerst kennen. Daarom is het verstandig om rustig even de tijd te nemen en de droom op te schrijven. Daarbij noteren we deze met zoveel mogelijk details die we ons herinneren. Ook is het belangrijk om bij dit noteren ook gelijk de gedachten te noteren die opkomen als we de droom beschrijven. Want daarmee kunnen we al een eerste stap zetten om de droom terug te associëren naar een begrijpelijke betekenis. Deze eerste gedachten geven vaak al een goed uitgangspunt van waar de droom over gaat. Laat deze gedachten gewoon stromen en keur ze niet gelijk af omdat ze misschien vreemd zijn. De droom is geen puzzel waarvan de oplossing gevonden moet worden. Het is ook geen cryptische boodschap die we moeten analyseren. Ook al kan een droom een boodschap bevatten, de taal waarin dit gebeurt is onze eigen taal en die kunnen we ontspannen leren verstaan. Laat de associaties rustig in je opborrelen. Te geforceerd de droomelementen analyseren helpt niet. Het is geen moeten.
Deze ontspannen manier van ‘voelen’ wat de droom betekent laat ook gelijk zien of er ook werkelijk een betekenis in zit. De dromen die ons een boodschap geven over onszelf of de zaken uit ons leven hebben een extra dimensie in zich. De betekenis van de droom is dan niet te vinden door koud de droomelementen één voor één te analyseren. We moeten niet de letter van de droom lezen maar juist de betekenis er achter aanvoelen. Dromen met een diepere betekenis hebben deze dimensie in zich. Dit klinkt misschien een beetje vaag, maar het gaat dan vooral om het eerste gevoel en de eerste gedachten die we bij de droom hebben en de eerste associaties die we met de droomelementen hebben. Overigens kan het soms nog een tijd duren voordat de gehele droom duidelijk is.
Focus niet te veel op de rationele vertaling van een symbool naar het Nederlands, zoals deze ook in dromenboeken staan. Dan zoek je de vertaling buiten jezelf terwijl je in de droom, zoals genoemd, tegen jezelf praat. De droom volgt je eigen associatietaal van beelden. Vraag jezelf dan even af waarmee jezelf het element associeert. Welke gedachten komen er nog meer in je op? Noteer die er dan ook bij. Door met de droom bezig te zijn, wordt hij steeds duidelijker.
Een droom geeft een verrijking van ons eigen bewuste kijk op onszelf. Wat we met deze informatie doen, moeten we zelf weten, maar het maakt ons in ieder geval bewuster. De droom heeft ook als belangrijkste doel om ons ergens bewust van te laten worden. Dit is ook altijd de achterliggende gedachte achter de meer heldere dromen die ons gegeven kunnen worden. Bewustwording is altijd het hoofdthema. Daarnaast moeten we niet in alle dromen een betekenis zoeken. Een droom kan ons iets duidelijk maken over ons leven. Een droom kan ook een boodschap bevatten. In dat geval zal deze nu of later zeker duidelijk worden. Als God ons een droom schenkt, geeft Hij ons ook in stapjes de uitleg[1]. Maar dit geldt niet voor alle dromen. We verwerken met dromen heel wat emotioneel geladen belevingen. Ga dus niet krampachtig op zoek naar een boodschap in elke droom. Een droom kan ons iets bewust maken. Dit zullen we pas zien als we hier van bewust zijn, en dus open staan voor de mogelijkheid dat dromen een betekenis kunnen hebben. Om te weten dat er echt meer in de droom zit dan alleen een verwerkingsproces, moeten we dit leren zien. Dan kunnen we dus ook bewust worden van de betekenis van de dromen. Het weten dat een droom een belangrijke betekenis heeft, is een sterk uitgangspunt. Ook het herkennen van karakteristieke droomelementen kan je alert maken. Een droom met betekenis toont ons meer dan we weten als we er oog voor willen hebben en tijd nemen om de droom te leren begrijpen. Maar dit geldt niet voor alle dromen.
Dromen analyse
In het volgende stuk geef ik met meerdere voorbeelden aan, hoe ik o.a. mijn droombeelden terugherleid tot een betekenis van de droom. Deze voorbeelden gaan o.a. uit van universele symbolen maar vaak ook van mijn eigen associaties. Ze geven een indruk hoe met de beeldspraak uit dromen omgegaan kan worden om de betekenis er achter te herkennen. Met de nadruk op kan. Dit is overigens altijd een combinatie van een rationele analyse van de associaties en symbolen, en het meer intuïtief aanvoelen wat het onderwerp is.
Ik ben
Een eenvoudige manier, die bij veel dromen werkt, is het kijken naar de droom met de het idee dat je eigen situatie uitgebeeld wordt. De droom geeft zicht op de eigen situatie en we kunnen daardoor meer bewust worden van onszelf en onze situaties. Bekijk dan de droom vanuit de ‘ik ben’ positie. In een droom gooien de echtgenoot en de kinderen een steen over. Vanuit het idee dat ik de steen ben, geeft dit meer informatie. De steen is misschien hard voor zichzelf en wordt heen en weer gegooid tussen de echtgenoot en de kinderen. Dit kan een duidelijke beschrijving zijn van een persoonlijke situatie waarin iemand zich bevindt. Door de droom te bekijken vanuit de ‘ik ben’ positie blijkt de droom een stuk duidelijker te worden.
Omschrijf het anders
Omdat we bij het noteren van de droombeelden de droom meer vanuit een rationele manier bekijken, kan het zijn dat een andere omschrijving van hetzelfde misschien meer duidelijkheid geeft. Dus kan je het element ook op een andere manier beschrijven. Als ik in een droom op de WC zit, dan kan ik dit gewoon ook zo beschrijven. Maar een WC is een plaats waar we ons van onze ontlasting ontdoen. We gooien er ons innerlijke afval weg. Hierdoor zou de WC er op kunnen wijzen dat we onze lasten los kunnen laten. Ik kan de WC dus ook omschrijven als een plaats waar ik mijn afval en lasten kwijt raak. En een rioolpijp wordt dan het kanaal of middel waarmee ik me van mijn lasten kan ontdoen, waar ik ze mag laten gaan. En de lasten zijn dan de zaken die niet nodig zijn maar wel mijn leven moeilijker maken.
Een raam biedt ons uitzicht vanuit ons huis. Het is een manier om verder te kunnen kijken. Een deur is een manier om naar binnen of naar buiten te kunnen gaan. Een deur opent een huis of kamer of is een verbinding tussen ruimten. Een deur beschermt het huis tegen indringers. Afhankelijk van de rest van de droom kan het raam of de deur als droomelement andere dingen betekenen. Het wordt echter duidelijker om het droombeeld eerst op een andere manier te omschrijven en te combineren met de andere elementen. De combinaties geven het uiteindelijke duidelijke beeld.
Een huis, en zeker het eigen huis, heeft een duidelijke associatie van het eigene of het ik. In de droom kunnen we weten dat we in ons eigen huis zijn, zelfs als deze er totaal anders uitziet in vergelijking met ons echte huis. Omdat we in een huis wonen en dus leven, wijst het huis op het bestaan en het leven. Dat kan dus gaan over ons eigen leven maar ook dat van anderen. Een huis waarin ik in dromen regelmatig aanwezig ben, is mijn ouderlijk huis. Dit zou kunnen wijzen op het feit dat er nog steeds een sterke verbinding is met wat vroeger was. Ik heb echter herkend dat dit voor mij meestal een verbinding heeft met het geestelijke huis waar we door God ooit geschapen zijn. Ons thuis bij God en daarmee dus Gods koninkrijk. In dit ouderlijk huis ben ik meestal in de keuken. De keuken is de plaats waar voedsel bereid wordt en waar we vroeger aten. Voedsel doet ons groeien en hebben we nodig om te leven. De keuken als plaats wordt daardoor een verwijzing naar het ontvangen van geestelijk voedsel, zeker omdat dit in mijn ouderlijk huis plaats vindt.
Door dat we de herkende elementen anders omschrijven, komt er soms een dimensie tevoorschijn die in eerste instantie verborgen blijft. In een droom zie ik regenpijpen die door mijn huis vanaf een opvangbak op het dak lopen. Omdat het regenpijpen zijn, was mijn eerste gedachte dat regen ook wel hemelwater genoemd wordt. Water komt in de Bijbel o.a. voor in de context van het levende water als symbool voor de geestelijke kracht en liefde van Christus in ons. Omdat het om hemelwater gaat, wordt deze verbinding versterkt en wijzen de regenpijpen dus op kanalen die dit levende water door mijn huis (het bestaan, het leven) laten stromen.
Zoals we in het Nederlands met verschillende combinaties van gelijke woorden andere dingen kunnen vertellen, zo is het ook in de dromentaal. Elk afzonderlijk element heeft een betekenis die we kunnen herkennen door deze anders te beschrijven. De werkelijke betekenis van de droom wordt echter pas duidelijk door de combinatie van de woorden uit onze droomtaal.
Herhalende verwijzingen
Door de droomelementen anders te omschrijven blijkt vaak dat andere elementen uit de droom het onderwerp versterken. Meerdere elementen lijken dan allemaal in dezelfde richting te wijzen. En zo komt het voor dat een aantal totaal verschillende symbolen toch, omdat we ze anders beschrijven, over hetzelfde blijken te gaan. Dan wordt de droom ineens een stuk duidelijker. Op deze manier wordt in dezelfde droom het onderwerp op verschillende manieren uitgebeeld. Verschillende associaties kunnen dan gecombineerd veel meer duidelijk maken.
Stel ik ben in een droom aan het lachen terwijl ik met een geel overall aan in een kleurig veld met bloemen sta. Lachen is een uitbundige uiting van vrolijkheid. Geel is ook een vrolijke, opvallende en uitbundige kleur. En de bloemen zijn ook uitbundig van kleur. Ik draag dan dus de uitbundige vrolijkheid, sta in de uitbundige vrolijkheid en ben door het lachen dus ook uitbundig vrolijk. Dit zijn dan drie droomelementen die allemaal verwijzingen naar hetzelfde.
“Ik zie zeer grote bromvliegen door een kier bij het raam binnen komen. Wat me opvalt, is dat de bromvliegen geen geluid maken. Ik jaag de bromvliegen weer naar buiten, en laat ze vrij.”
Het element dat de bromvliegen geen geluid maken, is een herhaling van het weg jagen van de bromvliegen. Beide zijn te beschrijven als ‘niet brommen’. En brommen is een ander woord voor mokken of morren. Dus wordt hier met twee elementen, het weg jagen en de stilte, verteld dat ik niet moet gaan zitten brommen over iets dat me toen bezig hield. Het heeft n.l. geen zin om op een knorrige manier over een situatie te piekeren. Het probleem los laten en dus vrij later is veel beter.
Dit is ook een belangrijk punt om dromen met een diepere betekenis te kunnen herkennen. Om ons het onderwerp op een subtiele manier duidelijk te maken wordt het onderwerp van de droom op verschillende manieren uitgebeeld in de droom herhaald. Dit herhalingselement is soms zeer duidelijk te herkennen. Andere keren blijken de herhaalde elementen pas duidelijk te worden als we onze droom anders beschrijven en dus wat verder analyseren.
“Ik kom bij een moeras aan. Ik zie dat als ik doorloop, ik vast kom te zitten, mijn schoenen zal verliezen en tot aan mijn knieën zwart van de drek zal worden.”
Omdat ik aan kwam lopen gaat het hier om iets waar ik mee bezig was en waar ik dus tegenaan liep. De droom waarschuwde mij om niet verder te gaan waar ik op dat moment mee bezig was. Schoenen heb je om stevig te kunnen staan en het verliezen van je schoenen wordt dan het verliezen van je standvastigheid. Vast komen zitten in een moeras is al een duidelijk beeld, dus gevoelsmatig vast komen te zitten. Een moeras is een plaats waar je niet alleen in vast kan komen te zitten maar ook in onder kan gaan. Bij het gaan door het zwarte, en voor mij slechte, moeras zouden mijn voeten ook zwart worden. De voeten zijn onze basis waarop we gaan en staan, en als je basis vervuild raakt zal de rest van wat je doet ook vervuild raken en dus weinig goeds voortbrengen. Meerdere elementen wezen allemaal in dezelfde richting.
Deze herhalende verwijzingen naar het onderwerp kunnen binnen dezelfde droom voorkomen. In een nacht kunnen we soms meerdere dromen hebben die verschillende verhaallijnen of scènes lijken uit te beelden. Zo kan het voorkomen dat meerdere dromen deze elementen in zich hebben die samen het onderwerp duidelijk maken.
Herhaling van een specifieke droom over meerdere nachten kan wijzen op het niet verwerkt hebben van een bepaald emotioneel facet van je leven. Waar je dus regelmatig tegenaan loopt. Maar het is ook mogelijk dat het bericht maar niet bij je wilt doordringen of belangrijk voor je is.
Beeldspraak, zegswijze en gezegdes
In een droom zit vaak ook een bepaald verhaal dat de droom een verloop geeft. De onderdelen die een bepaalde symboliek hebben, worden dan als het ware aan elkaar geregen om een verhaal te vormen. Ook in dit verloop zit informatie die meer duidelijkheid geeft over de achtergrond van de voorwerpen, personen en andere zaken in de droom.
Als ik bijvoorbeeld vanaf een berg naar beneden kijk, kan dit uitbeelden dat ik ergens op neer kijk. Dit wordt dan versterk doordat de berg een opblaasberg is. Het gaat dan over een arrogante houding zonder stevige ondergrond waar ik me van bewust moet worden. De situatie geeft dan informatie. Kijk ik naar de berg omhoog dan kan ik er als een berg tegen op zien. Ervaar ik een aardbeving dan wordt mijn wereld door elkaar geschud. Ga ik geknield een berg op dan beeldt dit een vorm van eerbied uit. De manier waarop we in het Nederlands ons soms symbolisch uitdrukken in gezegdes en zegswijzen kan in de droom ook in beelden uitgebeeld worden. In onze dagelijkse taal maken we, o.a. in gezegdes, zeer veel gebruik van beeldspraak. Dromen zitten vol met beeldspraak want het is een gesprek in beelden.
“In de tuin van een vriend stond een muurtje dat afgebroken is en waarvan de brokstukken naar de stort gebracht moeten worden. De brokstukken worden op een kar geladen. En ik help daarbij. Ik zie de vrouw van deze vriend. Ik heb het idee dat we wel twee keer moeten rijden om alles weg te brengen. Ik zal het karretje naar de stort brengen. De auto die ik kan gebruiken is een kleine bruine auto. Het is niet mijn auto. Ik vind het geluid van de motor en de rest van de auto niet zo best klinken. Er zit een raar geluid bij. De vrouw vertelt dat er iets los zit, dat trilt, en dat is niet erg of een probleem. Ze kent het autootje dus blijkbaar. Ik vind dat het autootje eigenlijk te klein is voor het karretje met de brokstukken. Ik rij met de auto en de kar naar een rotonde.”
Deze vriend had een aantal besluiten genomen die zijn leven, en vooral op het werkvlak, veranderden. Hij zat nog met de last van zijn vorige werk en dit moest dus blijkbaar nog naar de stort. Bij het veranderen van werk blijft altijd de twijfel bestaan of het wel het juiste besluit is geweest, en het wel (ook financieel) goed zal gaan. Deze droom bevat een gezegde die de situatie helemaal beschrijft: ‘Dat kan Bruin niet trekken’. Deze uitdrukking slaat normaal op een bruin paard dat niet sterk genoeg is om een kar te trekken, en geeft aan dat we het financieel niet aan kunnen. In de droom twijfel ik daar dus ook aan, maar zijn vrouw geeft aan dat dit geen probleem is. Verder op in de droom rij ik met de auto en kar weg. Ik help de vriend dus op weg. Wat er na de rotonde gebeurd komt niet in de droom voor en is dus ook de weg die deze vriend verder ging. Bruin kan de kar dus wel trekken en de vriend hoefde zich geen zorgen te maken om zijn nieuwe werk en de financiën.
Personen
In dromen komen natuurlijk ook personen voor. Onze relatie met die personen kan informatie geven. Daarbij kan het belangrijk zijn om te kijken wat die relatie werkelijk is. De persoon die in de droom voorkomt kan gewoon over die persoon zelf gaan, maar staat soms ook voor iets anders dan we in eerste instantie zullen denken. Je vrouw of moeder kan slaan op je oorsprong of je vrouwelijke kant waarop je het eigen leven bouwt. Dus de gevoelskant of een ontvankelijke houding. Je man of vader wijst dan weer meer op de mannelijke aspecten zoals daadkracht, directheid en een gevende houding. Een eigen kind is iemand die we voortgebracht hebben en kan dus ook slaan op onze werken en wat we creëren en dus ook voortbrengen. Een kind is iemand die nog niet volgroeid is. Zijn we in een droom op weg, te voet of op de fiets, met een eigen kind dan wijst dit al snel richting het vooruitgaan met iets wat je voortgebracht hebt. Het wijst dan waarschijnlijk op een ontwikkeling of een groeiproces.
Zijn de personen geen bekenden van ons dan wordt het vinden van hun symbool misschien wat makkelijker. We worden dan minder eenvoudig afgeleid door onze werkelijke relatie met de personen. Een oude man of vrouw kan wijzen op wijsheid of oude kennis. Dit omdat, althans voor mij, het beeld bestaat dat wijsheid en kennis met de jaren komt en dat de oude persoon daar veel van vergaard heeft.
“Ik kom een oud vrouwtje tegen dat geen tanden meer heeft en er uitziet als een verschrompeld besje.”
Het tandeloze vrouwtje kon haar tanden niet laten zien. Oude wijze kennis die verschrompeld en bijna vergaan is en geen daadkracht meer kan tonen.
Namen
Personen kunnen ook via hun naam extra informatie hebben. Ik had eens een droom waarin ik bij een kennis thuis een collega genaamd Peter en een vriend genaamd Christian tegenkwam. Deze kennis was in die tijd in het ziekenhuis opgenomen. Christian is een naam die ‘christen’ betekent en dus een duidelijke relatie heeft met Christus. Peter is afgeleid van Petrus en betekent ‘rots’ als teken voor o.a. betrouwbaarheid en vastheid. Deze combinatie zorgt voor een verwijzing naar Christus als rots in het leven (huis) van deze kennis waarop vertrouwd kan worden. Samen met andere elementen was deze droom een duidelijke bemoediging die geholpen heeft.
Dieren
Naast personen kunnen natuurlijk ook dieren in de droom voorkomen. Dit slaat in sommige gevallen op een meer instinctief onderdeel van onszelf. Maar ook bij de dieren geldt dat onze eigen associatie belangrijk is. Een paard kan een werkpaard, renpaard, lastdier of een edel dier zijn. Het is allemaal mogelijk afhankelijk van hoe we zelf tegen een paard aankijken.
Een dier dat ik vaker in dromen tegen kom is een vis. De vis (ichthus in het oud Grieks) is een symbool voor Christus. Het eten van vis betekent dan het in je opnemen van Christus. Het klaar maken van vis voor de maaltijd wordt dan je er klaar voor maken.
“Het is mistig en er hangen mistflarden horizontaal in de lucht. Ik kan daardoor het graspad en de vijver beneden niet goed zien. Terwijl ik met mijn fiets fietsend over het graspad afdaal naar het water komen de mistflarden dus boven mij te hangen en kan ik het pad gewoon zien. Het water in de vijver staat hoog en ik rij er met mijn fiets met moeite door heen. Ik merk dat er minstens één grote vis in de vijver zwemt.
Het water waarnaar ik afdaal is mijn onderbewuste of mijn onbewuste kant. Ik ben me namelijk niet bewust wat er zich onder het water oppervlak bevindt. Het is daar beneden mistig. Doordat ik afdaal en onder de mistflarden kom, word ik me steeds bewuster van wat er daar beneden is. Daar huist een vis, en dat is Christus. Het idee dat Christus een onderdeel van mij en dus in mijn hart wil zijn, beangstigt mij. De vrouw geeft het ontvankelijke weer, de houding die nodig is, en dus naar mij toekomt. Zij is met een jongetje, dat dus nog in de groei is, door het water aan het waden. Dit jongetje geeft dus mijn ontwikkeling weer om zonder angst Christus in mij te mogen ontvangen.
Kleuren
Ook kleuren kunnen een associatie hebben en ons dus extra aanwijzingen geven. Daarbij moeten we ook weer nagaan wat de kleur voor ons zegt. Ik heb zelf geleerd dat bruin, okergeel en okerrood kleuren van de aarde zijn. Dit zijn pigmenten die in de grond gevonden worden en daarmee wijzen op het aardse. In een droom was ik op een compleet okergeel getint vliegveld. Dit vliegveld is door de kleur dus iets aards en omdat je daar vandaan kan opstijgen de lucht (hemel) in, verwijst het duidelijk naar de aarde.
Blauw is de kleur van de lucht en dus ook de hemel, het hemelse en daarmee ook het geestelijke. Groen is de kleur van planten en geeft mij een duidelijke verbinding met het leven. En dan wordt een combinatie van oker geel en groen dus het aardse leven.
Ik associeer de kleur oranje zeer sterk met het koningshuis. In een droom zag ik een tuin volledig gevuld met planten en bloemen die allemaal oranje waren. Dit was dus een koninklijke tuin. Een tuin is ook een land of gebied en deze oranje tuin is dan een koninkrijk. Rood is de kleur van de liefde, de passie en het vuur dat in ons mag branden. Zwart is een donkere kleur en wijst voor mij meestal op het donkere, duistere en vervuiling. Wit is licht en zuiver. Een witte deur kan wijzen op Christus die ook in de Bijbel zichzelf vergelijkt met een deur[3]. Een witte deur als voordeur in je huis geeft de bescherming tegen indringers aan die Christus biedt. Een deur die naar het licht open staat geeft ook een verwijzing naar Hem.
Kleding
Het dragen van bepaald kleding kunnen we anders omschrijven. Het wijst dan op iets wat je draagt of wat je bekleedt. Het dragen van werkkleding wijst bijvoorbeeld op het bekleed zijn met werk en dus het uitvoeren van werk en dus moeite doen. Gekleed gaan in een okerkleurig met groen pak wijst dan op het bekleed zijn met het aardse leven. Dit maakt dan misschien duidelijk dat het om een gerichtheid op het leven hier op aarde wijst.
Eigen beleving
Tijdens onze dromen ervaren we ook emoties en zijn we ons bewust van het verhaal dat zich afspeelt. De manier hoe wij in de droom op de droom reageren, is ook een belangrijk onderdeel van de droom. We zijn geen toeschouwers van de situatie maar nemen als een personage deel aan de droom. Wat we denken en vinden zijn dan bij wijze van spreken niet onze observerende gedachten maar een onderdeel van de droom, en dus ook een droomelement. Zelfs het je bewust zijn dat je de droom droomt is een droomelement.
Dromen zijn vaak extra intens en geven dan een beeld weer in een overdreven vorm. Ze hebben als doel om je ergens bewust van te maken. En daardoor moet het bericht dus ook emotioneel aankomen. De achterliggende gedachte is echter altijd positief. Als je namelijk bewust gemaakt wordt van een eigen schaduwzijde of stekelige eigenschap kan je er ook wat mee doen. Een negatieve beleving kan ons ergens op wijzen. De confrontatie met de waarheid komt dan hard en vervelend aan.
Ik ben meerdere keren in dromen zeer grote kakkerlakken en duizendpoten in mijn huis tegen gekomen. Deze dromen heb ik altijd kunnen koppelen met situaties van twijfel en ongeloof. Dus die nare beesten die in hoeken en kieren van mijn huis en keuken kropen waren mijn eigen twijfel, ongeloof en achterdocht die ik had tegenover mezelf. Doordat ik mezelf meer ging accepteren, is het kriebelende ongedierte niet meer voorgekomen.
Dromenboeken
Ik heb al een paar keer de dromenboeken genoemd en ben er geen voorstander van om ze als een woordenboek van dromentaal naar het Nederlands te gebruiken. Wat dromen verklarende boeken wel kunnen, is helpen met het leren van onze eigen dromentaal.
Ten eerste komen we in dromen wel eens elementen tegen waarvan we echt niet weten waar dit nu weer op slaat. Als we die elementen dan in een dromenboek op kunnen zoeken, krijgen we misschien toch een hint. Is de verklaring in het boek voor ons kloppend dan kunnen we er iets mee. Het is dan alsof we herkennen wat we al wisten. Voelt het niet goed of past het niet, dan kan het element ergens anders of zelfs nergens op slaan. Dan kunnen we dus niets met die verklaring uit het dromenboek.
Ten tweede leer je van het doorlezen van een dromenboek nieuwe symbolen die je nog niet kende. Daarmee verrijk je het eigen dromendialect. De symbolen kunnen, omdat je ze nu wel kent, weer als onderdeel in de dromen gebruikt worden en voorkomen.
Voorbeelden
Met de onderstaande dromen geef ik een paar voorbeelden van de associaties en de verklaringen er van.
De bevroren ijzeren staaf
“In een ruimte is het erg rommelig en wat donker. Het doet me denken aan een werkplaats of opslagruimte. Op stellingkasten en werkbanken ligt gereedschap, werkspullen, oud ijzer en meer. In een soort hal liggen bevroren ijzeren staven. Er zit ijs op. Ik wil dit ontdooien en ben op zoek naar een gasbrander. Tussen de spullen in de stellingkasten vind ik een tweetal gasflessen, maar geen brander. Een man verbiedt me om een gasbrander te gebruiken. Ik zoek verder en achter de hal vind ik een soort rommelhok voor oud ijzer waar staven liggen. Het lijkt op een soort elektriciteitshuisje. Met een meetapparaat meet ik de stroom die door de staven loopt. (De bevroren ijzeren staven worden ontdooid met de elektrische stroom die er doorheen stroomt.) Het meetapparaat schakelt in een beveiliging en knippert in rode felle letters op een rood display. Het apparaat staat ook te knetteren en te schokken. Door het continue gebruik van deze beveiliging gaat het meetapparaat kapot want er komt rook uit. Het meetapparaat is van slag. Ik ben bang dat ik het apparaat kapot gemaakt heb.”
Deze droom bevat een paar karakteristieke elementen en gaat vooral over het ontdooien van een ijzeren staaf. De staaf mag niet met een gasvlam ontdooid worden. Dit is vuur dat vanaf buiten de staaf wordt aangebracht. Vuur staat voor passie en gedrevenheid. Het vuur dat de staaf wel mag ontdooien stroomt door de staaf, en ontdooit de staaf dus van binnenuit. Dit is dus de passie die van binnenuit komt. De stroom wijst ook op een gedrevenheid omdat met gedrevenheid een stroom van energie op gang kan komen. De staaf is bevroren en geeft dus een toestand weer die duidelijk niet gepassioneerd en gedreven is. Een onderkoelde houding dus eigenlijk. Deze onderkoelde houding moet niet ontdooid worden door een opgelegde houding van gedrevenheid, maar door een innerlijke stroom. Dit wijst er op dat het nemen van initiatief vanuit de eigen ik het grootste vuur geeft. Het meetapparaat kan de stroom niet meten en schakelt de beveiliging aan en gaat uiteindelijk kapot. Vanuit een eigen passie iets doen laat de boel met zo veel energie ontdooien dat het niet meer meetbaar is. Het meten slaat ook op het willen weten en controleren van de passie. Ook de beveiliging wijst op het controleren en in de hand houden van de stroom; het veilig en zeker houden. Dit gaat niet. Dit kunnen we beter gewoon laten stromen. Je krijgt dus meer voor elkaar als je het ook zelf wil en van daaruit initiatief neemt. En dan is de stroom ongelooflijk groot.
Een weg omhoog
“Ik loop over een klinkerweg een heuvel op. Naast deze weg, aan de andere kant van een soort heg, loopt nog een weg die door vrouwen begaan wordt. Mijn klinkerweg wordt steeds steiler en wordt langzaam tot een schuine muur waarlangs ik naar boven aan het klimmen ben. De vrouwenweg gaat veel minder stijl naar boven. Ik weet dat ik boven een kurkvloer met een witte ondervloer moet gaan leggen. Een man, met wie ik samen deze vloer moet leggen, moet ook langs de weg naar boven. Wat ik niet helemaal snap is dat als we boven zijn, we weer naar beneden moeten om de auto met de vloerplaten, ondervloeren en klusmaterialen op te halen. Vervolgens moeten we langs een andere weg naar boven rijden.”
Er worden in deze droom eigenlijk drie wegen getoond. De mannelijke weg is de meer rationele houding. De vrouwelijke weg is de meer intuïtieve houding. In deze droom worden deze twee wegen met moeite gegaan. Het is zwoegen om boven te komen. Dit wijst op het menselijke streven en willen om te groeien en hoger te komen. Op geestelijk gebied is het groeien vanuit een rationele houding erg lastig. Omdat een intuïtieve houding meer contact heeft met het geestelijke, gaat het groeien vanuit deze houding makkelijker, maar nog steeds met moeite. De derde weg wordt met een auto gegaan, en gaat als vanzelf, dus zonder streven en zwoegend groeien. Een vloer is een ondergrond waarop we staan. Een kurkvloer is gemaakt van een aards en levend materiaal en wijst op een aardse levende basis waarop we kunnen staan; onze eigen waarheden dus. De ondervloer is wit en dus zuiver. Voor een goede basis is een zuiver ondergrond nodig. Deze is te leggen, niet door te zwoegen en te streven, maar door overgave. Het automatisme van de auto heeft een vorm van overgave en daarmee een geloof in zich. Het geloof leidt automatisch tot een zuivere ondergrond van onze waarheden.
Het graanveld
“Ik kijk vanuit ons huis over de straat naar het veld voor het huis. Dit is anders dan in werkelijkheid. Er ligt een akker vol met graan of maïs. In het veld ligt een heuveltje waar het graan ook op groeit. Achter de akker zie ik een TV zendertoren (zoals bij Hilversum) staan. Aan deze kant van het veld, tussen de straat en het graanveld, ligt een soort pad. Dit pad is breed in de richting van het begin van onze straat en is voor onze deur bijna verdwenen en een smal zandpad. Tot vlak bij ons huis is het pad breed en zwart van de modder en duidelijk belopen want er zijn veel diepe voetstappen in te zien. Over dit pad staan enkele metalen bogen, alsof er vroeger planten langs gegroeid hebben om zo een soort beschutte tunnel te vormen. Langs dit pad staat ook wat onkruid. Aan het einde van het modderpad staat de laatste boog. Deze boog is klein in vergelijking met de anderen. De straat loopt langs ons huis en gaat over een viaduct verder. De weg onder de viaduct loopt dus links langs ons huis. Het zandpad loopt langs het graanveld en maakt een bocht het talud af naar de weg onder het viaduct. Deze weg is sterk verlicht, alsof de zon er fel op schijnt.”
Het graan op het veld lijkt op maïs omdat de aren erg dik zijn. Dit graan staat ook nog op een heuvel, en steekt er dus boven uit. Als het geoogst zal wordt is de opbrengst dus dik en uitstekend. Bij deze aanblik van de akker dacht ik sterk aan de gelijkenis van de zaaier[4]. De TV zendtoren wijst op het uitzenden van een boodschap en dus op verkondigen. De verbinding met het verkondigen zit er in omdat ook bij de gelijkenis van de zaaier het over het verkondigen van de boodschap gaat. Er zitten dus meerdere elementen in die wijzen op hetzelfde.
Langs deze akker loopt een breed pad. Het is vies, heeft zwarte modder en is en met vele voeten getreden. Dit kan dus je voeten (basis) vervuilen. Een breed pad is makkelijker te gaan dan een smal pad. Maar het brede pad heeft zijn beperkingen (de bogen). Het zandpad is smal in tegenstelling tot het zwarte pad en de overgang gaat via een kleine boog. Hierbij dacht ik weer sterk aan een andere passage uit de Bijbel over de nauwe poort[5]. Dit wordt nog versterkt doordat het smalle pad afbuigt naar een weg van licht. Deze verlichtte weg ligt lager en het pad daalt er naar af. Als we in onszelf afdalen, komen we ook bij de plek waar we God mogen ontmoeten.
Deze droom wijst dus op het verkondigen van de weg tot God die persoonlijk aan ons en via ons eigen binnenste mag gaan. Geen breed pad dat door zo veel mensen met voeten getreden en vervuild is, maar een persoonlijke weg. En dan is de opbrengst uitstekend. Er zijn namelijk zo veel door mensen gebouwde religies, geloofsrichtingen en levenswijsheden. De overgang van het brede naar het smalle pad geeft de verandering aan. De enige echte weg gaat niet over een pad dat anderen zijn voorgegaan, maar via de eigen beleving en het eigen contact met God. En dromen kunnen daar heel goed bij helpen.
--René
Zie ook het artikel over dromen.
- ↑ ‘We hebben een droom gehad,’ antwoordden ze, ‘maar er is hier niemand die hem kan uitleggen.’ Jozef zei: ‘De uitleg van dromen is toch een zaak van God? Vertelt u mij die dromen eens.’ (Genesis 40:8)
- ↑ Hij droomde dat hij aan de Nijl stond. Toen zag hij zeven koeien uit de Nijl komen; het waren mooie koeien, die goed in hun vlees zaten. Ze gingen grazen in het oevergras. En kijk, daar kwamen weer zeven koeien uit het water; die waren lelijk en mager. Ze voegden zich bij de andere koeien aan de oever van de rivier. En die lelijke, magere koeien aten de zeven mooie, vette koeien op. Hierna werd de farao wakker. Maar hij viel weer in slaap en kreeg voor de tweede keer een droom. Zeven mooie, rijpe korenaren schoten op uit één halm. Toen schoten er zeven andere aren op; die waren iel en door de oostenwind verschroeid. En die armetierige aren slokten de zeven rijpe, volle aren op. De farao werd wakker en besefte dat hij alles had gedroomd. (Genesis 41:1-7)
- ↑ Ik ben de deur: wanneer iemand door mij binnenkomt zal hij gered worden; hij zal in en uit lopen, en hij zal weidegrond vinden. (Johannes 10:9)
- ↑ Het zaad in de vruchtbare grond, dat zijn zij die met een goed en eerlijk hart naar het woord hebben geluisterd, het koesteren en door standvastigheid vrucht dragen. (Lucas 8:15)
- ↑ Ga door de nauwe poort naar binnen. Want de brede weg, die velen volgen, en de ruime poort, waar velen door naar binnen gaan, leiden naar de ondergang. Nauw is de poort naar het leven, en smal de weg ernaartoe, en slechts weinigen weten die te vinden. (Matteüs 7:13-14)
